२०८२ माघ २५ गते, शनिबार

काठमाडौँ । अमेरिका र इरानबीचको वार्ता बिना निष्कर्ष सकिएको छ। ओमानको राजधानी मस्कटमा अमेरिका-इरान आणविक सम्झौता सम्बन्धी पहिलो चरणको वार्ता कुनै नतिजा बिना नै समाप्त भएको हो । यद्यपि, दुवै देशले वार्तालाई सकारात्मक बताएका छन् । अब वार्ता अर्को हप्ता पुनः सुरु हुनेछ ।
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वार्तालाई ‘धेरै राम्रो’ भनेर वर्णन गरे र अर्को हप्ताको सुरुमा थप वार्ताको योजना बताए । उनले दबाब पनि बढाए । उनले चेतावनी दिदै यदि इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रममा सम्झौता गरेन भने, यसले ‘गम्भीर परिणाम’ भोग्ने बताए ।
वास्तवमा, ट्रम्प प्रशासनको प्राथमिक उद्देश्य इरानलाई शून्य आणविक क्षमतामा लैजानु हो । इरानले केवल आफ्नो आणविक कार्यक्रममा छलफल गर्न चाहन्छ, जबकि अमेरिकाले आफ्नो ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र क्षेत्रीय गतिविधिहरू सम्झौतामा समावेश गर्न चाहन्छ ।
ट्रम्पले इरानलाई कार्यक्रममा सम्झौता गर्न बाध्य पार्न सैन्य कारबाहीको धम्की बारम्बार दिदै आएका छन् । उनले पहिले राष्ट्रव्यापी विरोध प्रदर्शनमा तेहरानको रक्तपातपूर्ण दमनको प्रतिक्रियामा विमान वाहकलाई यस क्षेत्रमा पठाएका थिए, जसले हजारौंको मृत्यु भएको थियो र हजारौंलाई हिरासतमा राखिएको थियो ।
ओमानमा भएको वार्ताले कुनै ठोस नतिजा नआएपछि, क्रोधित राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानमाथि नयाँ प्रतिबन्ध लगाएका छन् । अमेरिकाले इरानको तेल र पेट्रोकेमिकल निर्यात सञ्जाल विरुद्ध नयाँ कडा कारबाही गरेको छ । नयाँ आदेशले धेरै कम्पनीहरू, जहाजहरू र व्यक्तिहरूलाई प्रतिबन्ध लगाएको छ । अमेरिकाका अनुसार, इरानसँग सम्बन्धित तेल व्यापार मार्फत नियमहरू उल्लंघन भइरहेको थियो ।
ओमान, सधैं जस्तै, दुई देशहरू बीच पुलको रूपमा काम गरिरहेको छ । वार्ता राष्ट्रपतिका विशेष दूत स्टीव विटकफ र ट्रम्पका ज्वाइँ, जारेड कुशनरले नेतृत्व गरेका थिए । दुवै पक्षका कूटनीतिज्ञहरूले अब आ-आफ्नो देशमा परामर्श गर्नेछन् । अर्को बैठक अर्को हप्ताको सुरुमा हुने अपेक्षा गरिएको छ । वार्तापछि अमेरिकाले तुरुन्तै कुनै टिप्पणी गरेको छैन । इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले बैठक राम्रो सुरुवात भएको बताए । उनले इरानी जनताको अधिकार र हितका बारेमा आफ्ना चासो र जानकारी साझा गरेको बताए ।