२०८३ बैशाख २० गते, आईतवार

काठमाडौँ । प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षण र संवर्द्धनमा जोड दिँदै नेपालका पत्रकारहरूले पनि आज विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस मनाउँदैछन् । सन् १९९३ को संयुक्त राष्ट्रसङ्घको साधारण सभाले अनुमोदन गरेपछि यो दिन संसारभरि प्रेस स्वतन्त्रता दिवस मनाउन थालिएको हो ।
हरेक वर्षको मे ३ तारिखमा विश्वभरि सञ्चारका माध्यमहरूको स्वतन्त्रताका मुद्दा, मापदण्ड र महत्त्वको विषयमा पैरवी अनि बहस गरिँदै समाचार सङ्कलनका क्रममा जोखिममा परेका र ज्यान गुमाएका पत्रकारहरूको योगदानको सम्झना र सम्मान गर्दै मनाइन्छ ।
नेपालमा पनि नेपाल पत्रकार महासंघ र विभिन्न सञ्चार सम्बद्ध संस्थाहरूले यो दिवसको अवसरमा प्रभातफेरी, अन्तर्क्रिया र गोष्ठीहरू आयोजना गरेका छन्। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा प्रेसलाई राज्यको चौथो अंग मानिने भएकाले यसको स्वतन्त्रता र निष्पक्षताले नै लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउने विश्वास गरिन्छ।
आजको दिन सञ्चार जगत्ले भोग्नुपरिरहेका चुनौतीहरू, खासगरी पत्रकारमाथि हुने भौतिक तथा मानसिक आक्रमण, धम्की र कानुनी अड्चनहरूका विषयमा बहस गरिँदैछ। पछिल्लो समय प्रविधिको विकाससँगै फैलिएका भ्रामक सूचना र डिजिटल सुरक्षाका चुनौतीहरूका बीच स्वतन्त्र पत्रकारिताको सान्दर्भिकता झन् बढेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।
दिवसको सन्दर्भमा सरकार र विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले प्रेस स्वतन्त्रताप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्। उनीहरूले स्वस्थ र मर्यादित पत्रकारिताको विकासका लागि आवश्यक ऐन-कानुनहरू निर्माण गर्ने र पत्रकारको पेसागत सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने आश्वासन दिएका छन्। अर्कातर्फ, पत्रकारिता क्षेत्रभित्रै पनि व्यावसायिकता, सत्यतथ्य जाँच र निष्पक्षताका विषयमा गम्भीर आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ।
प्रेस स्वतन्त्रता केवल पत्रकारका लागि मात्र नभई आम नागरिकको सूचना पाउने नैसर्गिक अधिकारसँग जोडिएकाले यसको रक्षाका लागि राज्य र समाज दुवैको साझा दायित्व रहने सन्देश आजको दिवसले दिएको छ।