एक्काइशौँ शताव्दी नागरिक युग हो । हामी आज नागरिक युगमा छौँ । यस अवस्थामा हामीले जति चाँडो नागरिक राज्यको प्रत्याभूति गर्न पाउनु नै नागरिकको सौभाग्यहो । आज दुनियाँ भर नै नागरिक राज्यको बारेमा बहश्ा छलफल र विचार विर्मश हुने गरेको छ । आजसम्म नेपाली नागरिकले नागरिक राज्यको आभास महशुस गर्न पाएका छैनन् । कहिले लिच्छवि […]

नेपालको राजनीतिमा अहिले केही तरंगहरु छन् । सायद धेरै जिज्ञाशाहरु पनि छन् । प्रश्नहरु पनि छन् र हाम्रा अगाडि केही यस्ता ठूल्ठूला उद्वेलनहरु पनि छन् । नेपालको राजनीतिक एउटा नयाँ ठाउँमा पुगेको छ । हामीले १० वर्ष जनताको सबैभन्दा उथलपुथलपूर्ण जीवनसँग जोडिएर काम ग¥यौं । १० वर्षमा हामीले जनयुद्धमार्फत नेपालको क्रान्तिलाई उत्कर्षमा पु¥यायौं । अरु […]

एमाओवादी अध्यक्ष रोल्पा गएर पूर्वनिर्धारित समय पहिल्यै फर्किए। शान्ति-सम्झौता भएको आठ वर्ष र दोस्रो संविधानसभाको चुनाव भएको पनि वर्ष दिन यसै साता पुग्यो। शक्ति सन्तुलनको सामान्य गणितीय हेरफेर हुनेबित्तिकै शान्ति-सम्झौतामाथि ग्रहण लाग्दै गए। राजनीतिक संकट समाधान हुनुभन्दा पनि झागिँदै छन्। राज्य पुनर्संरचनाका एजेन्डा, वर्गीय असमानता र वर्णभेदका समस्या ज्यूका त्‍यूँ, छन्। सत्ताधारी वर्ग परिर्वन चाहँदैन, […]

नेतृत्वक्षमता नभएकाको हातमा सत्ता गयो भने देश र जनताको दुर्गति हुन्छ । दुनियामा अरु ठाउमा पनि संविधानसभाले संविधान बनाएको छ अधिकांशमा सहमतिमा गरिएको छ । क्रान्तिपछि बनेका संविधानमात्र एकतर्फी भएका छन् । सम्झौता भएर टुंगिएको आन्दोलन पछि बनेका संविधान सहमतिमा बन्छन् । त्यो सहमति गर्न ऋषिमन चाहिन्छ । तर हाम्रा सत्ताधारी नेताहरु कुत्सित मन, राक्षसमनका […]

नेपालमा ‘परिचय’का रुपमा बुझिने पदावलिलाई विश्व राजनीतिमा कतै ‘पहिचानवाद’ कतै ‘पहिचान’ र कतै ‘आदिवासीवाद’ का नामले पनि संबोधन गरिएको छ । यो विश्वब्यापी उभारका रुपमा रहेको सामाजिक प्रवृति हो । गएको सताब्दीको ८० को दशकदेखि चर्चा हुन थालेको यो पदावली अब राजनीतिको एउटा रुप बनिसकेको छ । कतिपय नकारात्मक घटना र प्रवृतिहरुका सकारात्मक परिणामहरु पनि […]

राजनीति वा अन्य क्षेत्र जता भए पनि तरुणवर्ग कि त सृजनात्मक उर्जा हुन्छ, कि ध्वन्सात्मक बम हुन्छ । तिनलाई राज्यले कसरी प्रयोग गर्छ यो त्यसमा भरपर्छ । विकसित देशहरुले विज्ञान र प्रविधिको प्रचूर प्रयोग गरेर समृद्धि हासिल गरेका हुन । आम्दानी वृद्धि हुदै जादा गुणस्तरीय सेवासुविधाका माग पनि स्वतः बढ्दै गयो । मान्छेको आयु पनि […]

दक्षिण एसियाली मूलुकहरुको साझा संगठन र्सार्कको १८ औँ शिखर सम्मेलन मंसिर १० गतेदेखि काठमाडौँमा सुरु हुँदैछ । नेपाल ,भारत ,भुटान ,श्रीलंका ,माल्दिभस ,पाकिस्तान ,अफगाननिस्तान र बगंलादेश सदस्य राष्ट्र रहेका र्सार्कको यो शिखर सम्मेलनलाई महत्वपूण रुपमा हेरिएको छ । सो शिखर सम्मेलनको आयोजना गर्न पाएकोमा आयोजक राष्ट्र नेपाल पनि मख्ख परेको छ । शिखर सम्मेलनलाई सफल […]

देशको पछिल्लो तीन महिनाको सडक दुघटनालाई हेदा सडकमा यात्रा गर्ने खतरापूण रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ । दिनप्रतिदिन सडक दुघटनाका दर्दनाक समाचारहरु आइरहेका छन् । सरकारी निकाय एकले अर्काको कमजोरी देखाउँदै उम्कने गरेको छ । सडक सुरक्षाको जिम्मेवारी लिएका सरकारी पक्षको नालायकीपनका कराण यसता दुघटना हुन पुगेको तथा बारमबार आइरहेका छन् । यस विषयमा सरकार गम्भीर भएर […]

आजको युग साम्राज्यवाद र र्सवहारा वर्गबीचको भीषण संर्घष्ाको युग हो । यो युगको बारेमा यथार्थ विश्लेषण नगरीकन हामी माओवादी क्रान्तिकारी कम्युनिस्टहरूले नेपाली क्रान्तिलाई अगाडि बढाउन सकिँदैन । त्यसो हुनाले विद्यमान अन्तर्रराट्रय परिस्थितिको बारेमा यस लेखमा विशेष चर्चा गर्ने प्रयत्न गरिएको छ । आज विश्व साम्राज्यवाद भूमण्डलीकरणको अवस्थामा छ । सोभियत संघको विघटन र शीतयुद्धको समाप्ति […]