नेपालमा पछिल्ला दिनहरूमा राजनीतिक ध्रूवीकरण तीव्ररूपमा अगाडि बढेको देखिएको छ । बामपन्थीमात्र नभएर दक्षिणपन्थी पार्टीहरूमा समेत ध्रूवीकरणका संकेतहरू देखिएका छन् । जसले नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिमा नै विभिन्न किसिमका संकटहरूको सिर्जना भएको संकेत गरेको छ । नेपाली उखाननै छ ‘हावा नचली रुखको पात पनि हल्लिदैन’ । त्यसैले पछिल्लो समयमा विभिन्न पार्टीका देखिएको सल्बलाहट र नेताहरूमा देखिएको […]

नेकां र एमालेसहितका सातदल सम्मिलित वर्तमान सरकारका पछिल्ला गतिविधि र निर्णयहरुलाई हेर्दा सरकार निरंकुश ढंगले अगाडि बढ्ने प्रयासमा लागेको देखिएको छ । जसले यसअघि गत सरकारका पालामा संसद्मा दर्ताभएको केही नेपाल ऐन (संशोधन) विधेयकको दफा ६४ फिर्ता लिने निर्णय गरेपछि राजनीतिक क्षेत्रमा हलचल पनि शुरुभएको छ । सरकारको उक्त निर्णयकाबारेमा प्रमुख प्रतिपक्षी दललगायतका संसद्मा प्रतिनिधित्व […]

एमालेको ओरालो यात्रा तीव्र भएको देखेर दुख लाग्यो ! वैचारिक-राजनीतिक रुपमा त एमालेको ओरालो यात्रा मालेकालमै माओत्से तुङ्ग विचारधारा छोडेपछि नै सुरु भएको थियो । तत्पश्चात् क्रमश: नयाँ जनवादी क्रान्तिको बाटो छोडेर बहुदलीय जनवादको बाटो; सशस्त्र संघर्षको बाटो परित्याग गरेर शान्तिपूर्ण चुनावी प्रतिस्पर्धाको बाटो; वर्गसंघर्षको बाटो छोडेर वर्ग समन्वयको बाटो; राष्ट्रिय स्वाधीनता, स्वाभिमान, स्वत्व, अस्तित्व […]

बिश्व मानब समाजको इतिहासमा बीसौ शताब्दीको एउटा अबिस्मणीय, महान तथा युगान्तकारी परिघटना अक्टोबर समाजवादी क्रान्ति हो । लेनिनको नेतृत्वमा १९१७ मा सम्पन्न यस अपूर्ब क्रान्तिले विश्वमा पहिलो पटक स्थापित गरेको समाजवादी सोभियत संघकै शिक्षा ग्रहण गरेर चीनमा कमरेड माओको नेतृत्वमा नयाँ जनबादी क्रन्ति सम्पन्न भएको हो । यो पनि अक्टोबर समाजबादी क्रान्तिपछिको बीसैं शताब्दीको अर्को […]

नेपालमा दिल्ली र वासिङ्गटनको दौड गत हप्ताहरुमा सर्वसाधारण जनतालेसमेत सहजै र प्रत्यक्ष अनुभव गर्नेगरी भयो । यतिबेला नेपालको मुख्य समस्या भनेकै विदेशी हस्तक्षेप रहेको कुरा पछिल्ला उक्त घटनाक्रमहरुले राम्रैसँग पुष्टि गरेका छन् । काठमाडौंमा एकजना नेताले बर्तमान सरकार ढल्नलागेको र आपूmहरु फेरी सरकारमा पुग्नलागेको सार्वजनिक अभिब्यक्ति दिएलगत्तै दिल्लीमा रहेका आपूmलाई भारतीय गुप्तचर संस्था ‘रअ’का पूर्व […]

जनयुद्ध शब्द नेपालमा सरकारी दस्तावेजहरुमा प्रयोग नगर्नू´ भनी हालै सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासले अन्तरिम आदेश दिएकोप्रति आज सच्चा माओवादी जनयुद्धका हिमायतीहरुको ध्यानाकर्षण भएको छ । नेपालको संघीय र मधेस प्रदेसको चालू बजेटमा प्रयुक्त जनयुद्ध शब्दप्रति आपत्ती जनाउँदै ज्ञानेन्द्र आरणले सर्वोच्च अदालतमा दिएको रीट निवेदन उपर सर्वोच्च अदालतबाट यस्तो आदेश आउनु दुखद हो । एकातिर एउटा […]

मानवजाति आफैँ प्रकृतिको उत्पादन हो । उसले उत्पादन गर्ने संस्कृति पनि प्रकृतिकै एउटा अङ्ग हो । संस्कृति भन्नासाथ नाचगान, चाडपर्व, धर्म–कर्मलाई बुझ्ने गरिन्छ । तर, संस्कृतिको व्यापक अर्थ र क्षेत्र छ । विद्वानहरूले संस्कृतिलाई सयौँ कोणबाट परिभाषित गरेका छन् । सौन्दर्यचिन्तक मेक्सिम गोर्कीले “मानवद्वारा निर्मित दोस्रो प्रकृति नै संस्कृति हो” भनेका छन् । मान्छे आफैँ […]

नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई कसरी अगाडि बढाउने भनेर एकातिर कतिपयकाबीचमा मन्थन भैरहेको छभने अर्कातिर कतिपय पार्टीमा व्यक्तिपूजा र आत्मप्रशंसा पनि तीब्रढंगले बढेर गएको देखिएको छ । खासगरी जो संसदीय राजनीति र हालको सत्ता बाहिर रहेका छन्, उनीहरूकाबीचमा कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई कसरी अगाडि बढाउनेभन्ने मन्थन हुनेगरेको छ । जो संसदीय राजनीति, सत्ता र शक्तिमा चुर्लुम्म डुबेका छन्, कोही […]

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले नेपाली समाज र नेपाल कम्युनिस्ट आन्दोलनमा लामो समयदेखि रहेको दुविधापूर्ण अन्यौलतालाई चिर्दै गएको २०७९ असोजमा सम्पन्न नवौं महाधिवेशबाट सी जातिको प्रस्ताव पारित गरेर कार्यान्वयनमा ल्याएको छ । यसले समग्र राजनीतिक वृत्त र बौद्धिक जगतमा एउटा सकारात्मक बहस सिर्जना गरेको छ । सामान्यदेखि विशिष्ट व्यक्तिसम्मले चासो राख्ने गरेको सी जातिको प्रश्नले विशेषतः तीन […]