नेपालले ०६३ को परिवर्तनपछि देशको वस्तुस्थिति अनुसारको सही नीति तथा कार्यक्रम अख्तियार गर्न नसकेका कारण विभिन्न किसिमका विकृति र विसंगतिहरु बढेर गएको चर्चा भैरहेकै बेला ०७२ को संविधान निर्माणमा प्रत्यक्ष संलग्न भएका कतिपय नेताहरुलेसमेत उपरोक्त कुरालाई सार्वजनिकरुपमै स्वीकार गर्न थालेका छन् । ०७२ असोज तीन गते नयाँ संविधान घोषणा भएलगत्तै डा. बाबुराम भट्टराईले संविधानमा कतिपय […]

नेपालको अर्थतन्त्र अहिले अनेकौं घरेलु र बाह्य चुनौतीको दोहोरो चक्रव्यूहमा फसेको छ । महामारीपछिको पुनरुत्थान, वित्तीय अनुशासनको कमी, कर्जा वितरणको विकृति, र संस्थागत कमजोरीका कारण आर्थिक प्रणाली अस्तव्यस्त बनेको छ । अझ नियमनकारी संस्थाहरूको कमजोरीले लघुवित्त र सहकारी क्षेत्रहरूमा देखिएको अव्यवस्थाले अर्थतन्त्रमा गम्भीर संकट निम्त्याएको छ । कर्जाको अत्यधिक प्रवाह, त्यो पनि अनुत्पादक क्षेत्रमा, र […]

 श्रमलाई सम्मान गर्नु साम्यवादको सान्दार गुण हो । उत्पादनको लागि मान्छे र प्रकृति बीचको सङघर्षलाई ज्ञान प्राप्त हुने स्रोत मानिन्छ । माओ किसान, श्रम र कृषिमा आत्मनिर्भर छन भन्ने कुरा हामी नागरिकहरूले बुझेनौ भने देश परनिर्भर बन्न जान्छ, यो कुरा राज्य सत्ताले पहिला बुझ्नुपर्छ । कृषि भनेको मानव समाजको जीवन हो, जसले यो कुरा बुझ्दैन […]

नेपालका छिमेकी र कूटनीतिक सम्बन्ध रहेका भारत र पाकिस्तान अनपेक्षित ढंगले युद्धमा होमिएका छन् । यता नेपालमा सबैभन्दा बढी दबाव बढ्दै गएको देखिएको छ । भारत–पाकिस्तान युद्धको पृष्ठभूमी अत्यन्त बिवादास्पद रहेको छ । बाहिर देखिँदा भारत प्रशासित कश्मिरको पहलगाममा गत अप्रिल २२ मा पर्यटकमाथि भएको आक्रमणलाई कारण जनाई पनि सो घटना हुनु अघि र पछिका […]

यो आलेख साम्यवादका सिद्धान्तकार कार्लमाक्र्सको क्रान्तिकारी जीवनयात्रासँग सम्बन्धित रहेको छ । जुन कठिन यात्राले कार्ल माक्र्सलाई वास्तविक माक्र्स बनायो ।साम्यवादका सिद्धान्तकार कार्ल माक्र्स ५ मई १८२४ मा प्रशाको राइन प्रसियाको प्रान्तभित्र पर्ने ट्रियर शहरमा जन्मिनु भएको थियो । वहाँका पिता वकिल र यहुदी थिए, पछि १८२४ मा उनले इसाई प्रोटेस्टेन्ट धर्म स्वीकार गरे र उनको […]

बिश्व प्रसिद्ध महान कम्युनिष्ट दार्शनिक तथा सर्बहारा बर्गका मुक्तिका मार्गदर्शक कार्ल मार्क्सको सुप्रसिद्ध बिश्व ग्रन्थ ‘दास क्यापिटल’ १८६७ मा प्रकाशित भएको हो । त्यसले बिस्तारै विस्तारै फैलिँदै गएको बिश्व समाजवादी आन्दोलनलाई निश्चय नै एउटा अत्यन्तै सबल धरातल र आधार प्रदान गर्यो । त्यो प्रकाशन हुनु तीन-चार वर्ष अघि मात्र ‘प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय’को स्थापना भएको थियो । […]

विश्वभरी नै गतसाता बिहीबार अर्थात मे एकका दिन १३६ औँ अन्तर्राष्ट्रिय मजदूर दिवस मनाइयो । देशका कार्यकारी प्रमुख प्रधानमन्त्रीदेखि सबैका बक्तव्यहरू पनि सार्वजनिक भए । तर नेपालमा विद्यमान श्रमिकहरूको अवस्था, उनीहरूका माग र समाधानका उपायकाहरूका बारेमा भने खासै मन्थन हुनसकेको देखिएन । मे दिवसलाई संसारभर श्रमिकहरूको पेशागत मर्यादा र सम्मानको प्रत्याभूति गराउन तथा अधिकार स्थापित […]

सन् १९९३ मा संयुक्त राष्ट्रसंघले मे ३ तारिखलाई विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसको रूपमा मान्यता दिएको थियो । तबदेखि हरेक वर्ष यो दिन विश्वभरका पत्रकार, मिडिया संस्था, अधिकारकर्मी र नीतिनिर्माताहरूको साझा चासोको विषय बन्छ—प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षा र प्रवर्द्धन । सन् २०२५ को नाराले यस वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय पत्रकारिताको यथार्थलाई प्रतिविम्बित गरेको छ । नयाँ साहसी संसारमा रिपोर्टिङ […]