सामुदायिक बिबिधताले भरिएको नेपाली समाज बिबिध किसिमले अत्यन्तै उत्सवधर्मी छ । त्यस्ता अनेक उत्सवहरुमध्यको एउटा रंगिलो र रमाइलो उत्सव या पर्व हो ( होली । यसलाई फागु पनि भनिन्छ । आज त कुनै पनि नेपाली जन समुदाय बिशेषले मनाउने गरिएका धेरैजसो चाड पर्वहरु सम्पूर्ण नेपाली जन समुदाय र सिंगो समाजकै चाड पर्वकोरुपमा पनि बिकसित हुदै […]

कानुनी संरचनाको दृष्टिले हेर्दा नेपाल राष्ट्र बैंक आज पनि स्वायत्त निकायकै रूपमा परिभाषित छ । तर व्यवस्थाको व्यवहारिक धरातलमा उभिएर हेर्दा राष्ट्र बैंक अझै पनि सरकारको राजनीतिक छायाबाट मुक्त हुन सकेको छैन । करिब सात दशकअघि स्थापना भएको यस संस्थाले आजसम्म आइपुग्दा मौद्रिक नीति निर्माण, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन, विदेशी विनिमय व्यवस्थापन, भुक्तानी प्रणालीको […]

आगामी २१ गते हुने भनिएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन आउन अब केवल १० दिनमात्र बाँकी रहेको छ । वर्तमान सरकार, निर्वाचन आयोग र उक्त निर्वाचनमा भाग लिने तयारीमा रहेका विभिन्न दल तथा उम्मेदवारह?ले आ–आफ्नो अन्तिम तयारी गरिरहेका छन् । राष्ट्रको ठूलो सम्पति खर्च भइसकेको छ । यस्तो अवस्थामा एकाएक राष्ट्रिय समस्याको समाधान गरेर आगामी निर्वाचनमा जाने कि […]

अमेरिकी योजना एमसीसीले नेपाललाई युक्रेन बनाउँदैछ । गतसाल भाद्र १३ गते नेपाल सरकारले अमेरिकी एमसीसी कम्प्याक्ट उपाध्यक्ष क्याम?न अल्फोर्ड र अर्थ मन्त्री डा प्रकाशशरण महत बीच अमरिकी योजना मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन कार्यान्वयनको लागि पास गरिसकेकोछ । यसरी नेपालीह?का लागि भाद्र १३ गते कालो दिन साबित भएको छ । पाँच वर्षको लागि यो संझौता गरिएको हो […]

एआई अर्थात आर्टिफिशियल इण्टेलिजेन्स र अटोमेशन अर्थात उच्च स्वचालनको उदय अब बिश्वमा भबिष्यको अबधारणाको बिषय रहेन । यसले बिश्वभरीका अनेक उद्योगहरुमा एउटा नयाँ क्रान्तिकै जग स्थापित गरिसकेको छ । स्वास्थ्य सेवाहरुदेखि लिएर बित्तीय सेवाहरुसम्म यस प्रबिधिले मानिसको भबिष्य बद्लिन थालेको छ । यसले प्रत्येक क्षेत्रमा नबीन कौशलताको आवश्यकता प्रष्टसँग औंल्याइदिएको छ र ठूलो परिबर्तन भइरहेको […]

पहिलो पटक ?समा सन् १८८३ मा माक्र्सवादी समूहको विकास भयो । त्यो पलेखानोभको नेतृत्वमा गठन गरिएको मजदूर मुक्ति दल थियो । यहि नै ?समा स्थापित कम्युनिष्ट पार्टी थियो र यसलाई लेनिन (सन् १८७० – १९२४) ले नयाँ ढंगले विकास गर्नुभयो । माक्र्सवादको गुणात्मक विकासको दोश्रो चरण लेनिनवाद हो । पूँजीवादले साम्राज्यवादमा प्रवेश गर्नु उत्पादन शक्ति, […]

नेपालको राजनैतिक इतिहासमा एउटा कटु र पीडादायी कुरा नै छ कि अहिलेसम्म भएका बिभिन्न साना ठूला शसस्त्र संघर्ष र तीनवटा ठुलठुला जनआन्दोलनहरू २००७ साल, २०४६ साल र २०६३ सालका निकै दूरगामी महत्वका आन्दोलनहरूको सम्मान राजनीतिक नेतृत्वले गर्न सकेको पटक्कै देखिएन । नेपालको इतिहासको यो एउटा बिल्कुलै बिर्सन नसकिने र पीडादायिक विडम्बना नै हो । जन […]

कार्ल माक्र्स ३० बर्षको हुँदा नै १८४८ मा बिश्व प्रसिद्ध र चर्चित अपूर्ब कृति ‘कम्युनिष्ट घोषणापत्र’ प्रकाशित भएको थियो । अनि उनी ५० बर्षको हुँदा त्यस्तै महत्वको अर्को पूँजीवादको उत्पत्ति, बिकास र प्रबृत्ति अनि त्यसको अन्त्य हुने आधार समेत प्रस्तुत गरिएको महसुर बिश्व प्रसिद्ध कृति ‘दास क्यापिटल’ अर्थात ‘पूँजी’ प्रकाशित गर्न उनी सफल भएका थिए […]

तत्कालीन ज्ञानेन्द्र राजाको चरम तानाशाही सरकारले विरोधीहरुलाई दमन र हत्या गरेको थियो । ज्ञानेन्द्रको राज्याभिषेकमा माधव कुमार नेपाललगायतले दाम राखी ढोग दिएका थिए । २०१७ बाट पूर्व राजा महेन्द्रले पार्टीमाथि प्रतिबन्ध लगाएका थिए । महेन्द्रको अकल्पनीय मृत्यूले उनका पुत्र बीरेन्द्र शाहले केही प्रगतिशील कदम चालेका थिए । २०३६ सालमा बहुदल राम्रो कि सुधारिएको पञ्चायती व्यवस्था […]

जनयुद्ध भनेको निश्चित उद्देश्य प्राप्त गर्ने जनताद्वारा लडिएको युद्धलाई बुझाउँछ र क्रान्ति भन्ने बितिक्कै आमूल परिवर्तनको बाटो, यी दुबैमा अभेद्य फरक छैन् । तर जनयुद्ध तत्कालीन परिस्थितिको अन्तसंगै समापन हुन्छ भने क्रान्ति निरन्तर्ताको माग गर्दछ । हामीले लडेको युद्ध दुबैको फ्युजन थियो । हाम्रो अनुभवमा पुष्पलालको कार्यदिशालाई नै हामीले पच्छ्याएका थियौं । सर्वहारा नेतृत्वमा जनताको […]